Δευτέρα 17 Αυγούστου 2026

Τι είναι Ιδεολογία;


ΠΏΣ ΚΑΤΑΝΟΕΙΤΑΙ Η ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΣ;

§1. Η ιδεολογία, ως λέξη και όρος, είναι μια πολυκύμαντη έννοια, που κατανοείται από τους θεωρητικούς, τόσο ως προς την ουσία της όσο και ως προς την ιστορική της διαδρομή, με τους πιο διαφορετικούς τρόπους. Για άλλους θεωρείται πλέον ιστορικά μη αναγκαία, για άλλους κρίνεται ως κατευθυνόμενος εγκλεισμός που πρέπει να ξεπεραστεί, για άλλους, υποτίθεται επιστήμονες, αποτελεί αντικείμενο περιφρόνησης και δεν αξίζει καμιά ιδιαίτερη μελέτη, για άλλους, κυρίως μαρξιστικού προσανατολισμού, ισχύει κάτι το αξεπέραστα αντιφατικό: από τη μια την καταγγέλλουν ως ψευδή συνείδηση και από την άλλη συγχρόνως την εφαρμόζουν ως ένα επίγειο θεϊκό δόγμα.

Όλες αυτές οι περιπτώσεις και άλλες πολλές θεωρητικά μοιάζουν να στέκονται απέναντι στην ιδεολογία, ενώ πρακτικά εκφράζουν μια ιδεολογία. Π.χ., όταν ο Λούκατς λέει για την ιδεολογία ότι σχετίζεται με την πραγμοποιημένη συνείδηση, η συνολική του ερμηνεία εκκινεί από τη δική του ιδεολογικά μαρξιστική θεώρηση· ή πάλι ιδεολογικά χαρακτηρίζει τον Νίτσε ως καταστροφέα του Λόγου. Κι όταν ένας αναγνώστης δεν λαμβάνει υπόψη τον ιδεολογικό προσανατολισμό του συγγραφέα, του ομιλητή ή του θεωρητικού, οδηγείται σε εντελώς λαθεμένα συμπεράσματα.

Αφαιρούν και το ραδιόφωνο από τα αυτοκίνητα - Ποιες χώρες αντιδρούν

Μια νέα τεχνολογική τάση που κάνει ολοένα και πιο αισθητή την παρουσία της στην αυτοκινητοβιομηχανία αλλάζει ένα από τα πιο παραδοσιακά στοιχεία του αυτοκινήτου, με αρκετές ευρωπαϊκές χώρες να προσπαθούν να φέρουν αλλαγές.

Η τεχνολογία και η συνεχής ψηφιοποίηση των λειτουργιών του αυτοκινήτου αποτελούν τα τελευταία χρόνια έναν από τους βασικούς άξονες εξέλιξης της αυτοκίνησης, με τους κατασκευαστές να ενσωματώνουν ολοένα και περισσότερα ψηφιακά συστήματα που αλλάζουν πλήρως την εμπειρία του οδηγού και των επιβατών.

Σε αυτό το πλαίσιο, ένα από τα σημεία που έχει μεταμορφωθεί περισσότερο είναι το εσωτερικό του αυτοκινήτου και ειδικότερα τα συστήματα infotainment, τα οποία έχουν αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό τους παραδοσιακούς διακόπτες και τις αναλογικές λειτουργίες, δημιουργώντας ένα πλήρως ψηφιακό περιβάλλον.

Πίσω από το «μαύρο θρύλο», ας επιστρέψουμε στο «Φίλο του Λαού»


Πίσω από το «μαύρο θρύλο», ας επιστρέψουμε στο «Φίλο του Λαού»Simon Férelloc
Πορτραίτο του Μαρά από τον Νταβίτ, μετά τη δολοφονία του (1794).

Στην «Ωδή στη Σαρλότ Κορντέ», ο ποιητής André Chénier, μετά τη δολοφονία του Μαρά, γράφει: «Το μαύρο φίδι, που βγήκε από την ακάθαρτη φωλιά του, είδε επιτέλους να κόβεται από το σταθερό και βέβαιο χέρι σου ο δηλητηριώδης ιστός της μισητής ζωής του! Στα σωθικά της τίγρης ήρθες να αναζητήσεις ξανά τα χλωμά μέλη και το αίμα των ανθρώπων που είχε κατασπαράξει!». Η εικόνα αυτής της επαναστατικής κτηνωδίας (ο Michelet έγραφε ότι «το μεγάλο του στόμα, σαν του βατράχου, δύσκολα θύμιζε πως αυτό το πλάσμα υπήρξε άνθρωπος») πέρασε στην ιστορία. Ο Μαρά παρέμεινε συνώνυμο των ακροτήτων και των σφαγών της Γαλλικής Επανάστασης. Ενάντια σε αυτόν τον «μαύρο θρύλο», ο Βίκτωρ Ουγκό υπενθυμίζει ότι ο Μαρά υπήρξε επίσης «ο φίλος του λαού»: «Όσο θα υπάρχουν εξαθλιωμένοι άνθρωποι, θα υπάρχει στον ορίζοντα ένα σύννεφο που μπορεί να γίνει φάντασμα, ένα φάντασμα που μπορεί να γίνει ο Μαρά» [1]. Τόσο οι επικριτές όσο και οι θαυμαστές του παραβλέπουν ένα πιο πεζό αλλά ουσιαστικό στοιχείο: ο Μαρά υπήρξε μια κεντρική μορφή του πρώιμου γαλλικού δημοκρατισμού [ républicanisme]. Αποτελώντας τον συνδετικό κρίκο ανάμεσα στην ιακωβίνικη αστική τάξη και στους αβράκωτους (sans-culottes), οι οποίοι επιδίωκαν μια ριζική επαναθεμελίωση της κοινωνικής τάξης, προσπάθησε να συμφιλιώσει τις επιδιώξεις τους και να ωθήσει την Επανάσταση προς ένα «μέγιστο δημοκρατίας» [2], το οποίο ίσως να μην έχει ακόμη ξεπεραστεί.

Φωτιά στη Σαλαμίνα: Eυθύνες στην κυβέρνηση για την τραγωδία από την αντιπολίτευση

Οι δύο νεκροί, οι εγκαυματίες, οι μεγάλες καταστροφές σε σπίτια και στο περιβάλλον προστίθενται «στον βαρύ απολογισμό μιας ακόμη αντιπυρικής περιόδου που δοκιμάζει τις αντοχές της χώρας και, πάνω απ’ όλα, την ικανότητα της πολιτείας να προστατεύει την ανθρώπινη ζωή», τονίζει ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ  

Οι δύο νεκροί, οι εγκαυματίες, οι μεγάλες καταστροφές σε σπίτια και στο περιβάλλον προστίθενται «στον βαρύ απολογισμό μιας ακόμη αντιπυρικής περιόδου που δοκιμάζει τις αντοχές της χώρας και, πάνω απ’ όλα, την ικανότητα της πολιτείας να προστατεύει την ανθρώπινη ζωή», τονίζει ο ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ., επαναλαμβάνοντας ότι «δεν είναι δυνατόν όλες οι προετοιμασίες, τα μέσα και οι σχεδιασμοί της Πολιτικής Προστασίας, με δεδομένες τις νέες συνθήκες και την αρνητική εμπειρία των προηγούμενων ετών, να οδηγούν σε αποτελέσματα που υποτίθεται ότι μέχρι τώρα, έστω και με προληπτικές εκκενώσεις, είχαν αποτραπεί».

Τρία ποιήματα του Μπέρτολντ Μπρεχτ: 70 χρόνια από το θανατό του

ΕΚΕΙΝΟΣ ΠΟΥ ΜΕΝΕΙ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ ΟΤΑΝ ΑΡΧΙΖΕΙ Η ΠΑΛΗ

Εκείνος που μένει στο σπίτι όταν αρχίζει η πάλη

Και αφήνει άλλους να αγωνίζονται για τη δική του υπόθεση

Αυτός πρέπει να προσέχει:διότι

Όποιος δεν μοιράστηκε την πάλη

Θα μοιραστεί την ήττα.

Ούτε καν την πάλη αποφεύγει

Όποιος θέλει να αποφύγει την πάλη: διότι

Παλεύει για την υπόθεση του εχθρού

Εκείνος που δεν πάλεψε για τη δική του υπόθεση