Σάββατο 3 Ιανουαρίου 2026

“Πρωτοχρονιά” του Γεωργίου Σουρή

Γεώργιος Σουρής

Καινούργιος χρόνος!… τί χαρά!… τί εὐτυχία πάλι!
ὅλοι βαστοῦνε κἄτι τὶ καὶ εἰς τὰ δυό των χέρια,
ὅλοι χαρούμενοι κτυποῦν στὸν τοῖχο τὸ κεφάλι
καὶ βλέπουν τοὺς λογαριασμοὺς καὶ τὰ παλῃὰ τεφτέρια.

Βλέπω κι’ ὁ δύστυχος ἐγὼ σ’ ἕνα μικρὸ τεφτέρι,
κανεὶς σ’ ἐμένα δὲν χρωστᾷ, σ’ ἄλλους ἐγὼ χρωστῶ,
βλέπω δυὸ ἐπιτύμβια εἰς ἕνα καροτσέρη
καὶ δώδεκα ἑξάστιχα στὸν Ἰησοῦ Χριστό.

Ἀνοίγω ἄλλο δεύτερο καὶ βλέπω παρ’ ἐλπίδα
εἰς πράξεις δεκατέσσαρας ἕνα φρικτὸ μου δρᾶμα,
σὲ μιὰ κουτσὴ γειτόνισσα θερμὴ ἀκροστιχίδα,
κι’ ἕνα πρὸ χρόνων ἔμμετρον ἐρωτικόν μου γράμμα.

Ἀνοίγω τρίτο, καὶ ἰδοὺ ἐμπρός μου ἐλεγεῖον
σ’ ἕνα πτωχὸν ἀπόμαχον κι’ ἀρχαῖον θυρωρόν,
κεραυνοβόλος σάτυρα εἰς ἕνα Ὑπουργεῖον
καὶ θούριον στοὺς Κρητικοὺς μακρὺ καὶ φλογερόν.

Παλαιστίνη, Ιράν, Υεμένη και Τουρκία: Όλα περνούν από την ισραηλινή αναγνώριση της Σομαλιλάνδης



Παλαιστίνη, Ιράν, Υεμένη και Τουρκία: Όλα περνούν από την ισραηλινή αναγνώριση της Σομαλιλάνδης
Και η υπόλοιπη Σομαλία όλο και βυθίζεται στο χάος που κατατρώει τις χώρες της περιοχής.

Κάποιος ενδέχεται και με το δίκιο του να αναρωτηθεί πώς είναι δυνατόν ένα κράτος που δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα ενός λαού -που μάλιστα το ίδιο κρατά σε κατοχή- σε αυτοδιάθεση και να έχει κρατική υπόσταση, τη στιγμή μάλιστα που υπάρχουν ηγέτες στη διεθνή σφαίρα να το υποστηρίζουν, εκείνο να αναγνωρίζει την ανεξαρτησία μίας de facto αποσχισθείσας περιοχής, παραβιάζοντας κάθε λογικό κριτήριο της ίσης αναλογίας;

Κι όμως, η ακροδεξιά κυβέρνηση του Ισραήλ για ακόμη μία φορά καταπάτησε όλα τα διεθνή εσκαμμένα και με μια απροσδόκητη κίνηση έγινε το πρώτο κράτος στον κόσμο που αναγνώρισε επίσημα την ανεξαρτησία της Σομαλιλάνδης. Μίας περιοχής, σε περιοχές της Σομαλίας που κάποτε ελέγχονταν από το Ηνωμένο Βασίλειο και που αυτοανακηρύχθηκε ανεξάρτητο κράτος το 1991, εν μέσω της τότε κρίσης στο Κέρας της Αφρικής, που είχε προκαλέσει και την αμερικανική επέμβαση.

Το Τελ Αβίβ αναγνώρισε την κρατική υπόσταση των αρχών της Χαργκέισα, πρωτεύουσας της χώρας -που απολαμβάνει ουσιαστικά μεγαλύτερη εσωτερική σταθερότητα από την υπόλοιπη Σομαλία και όλο και βυθίζεται στο χάος που κατατρώει τις χώρες της περιοχής.

Domenico Losurdo: Η βία που λησμονήθηκε. Μια άλλη όψη του φιλελευθερισμού.


Αναδημοσιεύουμε συνέντευξη του μαρξιστή φιλοσόφου D.Losurdo που πέθανε χθές σε ηλικία 77 ετών. Η είδηση του θανάτου του έκανε ψτωχότερη την μαρξιστική θεωρία και κριτική, ανεξάρτητα από απόψεις για την μια την άλλη πλευρά ή θέση του έργου του…

Η βία που λησμονήθηκε. Μια άλλη όψη του φιλελευθερισμού.

Συνέντευξη με τον Domenico Losurdo.

Των Pam Nogales και Ross Wolfe (Μετάφραση-Επιμέλεια: Κρυσταλένια Αμπρέου Τσιτσιρίκου)

Στις 17 Μαρτίου του 2012 η Pam Nogales και ο Ross Wolfe του ιστότοπου Platypus Affiliated Society έκαναν μια συνέντευξη στον Domenico Losurdo[1], το συγγραφέα του πρόσφατα εκδοθέντος έργου: «Φιλελευθερισμός: Μια άλλη όψη της ιστορίας του» (2011).

Το κείμενο που ακολουθεί αποτελεί την απομαγνητοφώνηση της συζήτησής τους. Πλήρες οπτικοακουστικό υλικό της συνέντευξης μπορείτε να βρείτε στην ηλεκτρονική διεύθυνση:

Oι ΗΠΑ εξαπέλυσαν εκστρατεία βομβαρδισμού της Βενεζουέλας.


Μεταξύ των στόχων φέρονται να βρέθηκαν διυλιστήρια και στρατόπεδα, ενώ πολλές εκρήξεις κατεγράφησαν και μέσα στην πρωτεύουσα, Καράκας.

Οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έπληξαν πυκνοκατοικημένες περιοχές του Καράκας μέσα στη νύχτα, γύρω στις 2.00 π.μ. ώρα Καράκας (8:00 ώρα Ελλάδας).

Η κυβέρνηση Τραμπ «γνωρίζει τις αναφορές για εκρήξεις και αεροσκάφη» στη Βενεζουέλα, ανέφερε το CBS News, επικαλούμενο πηγές.

Η επίθεση είχε αρχικά προγραμματιστεί για τα Χριστούγεννα, αλλά αναβλήθηκε λόγω καιρικών συνθηκών, σύμφωνα με το CBS.

Πυρκαγιά ξέσπασε στο λιμάνι της Λα Γκουάιρα μετά από βομβαρδισμό.

Οι αμερικανικές αεροπορικές αρχές απαγόρευσαν τις εμπορικές πτήσεις στον εναέριο χώρο της Βενεζουέλας, αναφέρει το Fox News.

Το “βρώμικο παιχνίδι” του Μαξίμου οδηγεί σε σενάρια για «ολικό black out» σε δρόμους και λιμάνια – Κάθοδος στην Αθήνα


Οι αγρότες έκαναν «ποδαρικό» στα μπλόκα, τηρώντας την απόφασή τους να παραμείνουν στους δρόμους κατά τη διάρκεια των εορτών, αλλά το επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκεται πλέον στην ερχόμενη Κυριακή, 4 Ιανουαρίου, οπότε και θα πραγματοποιηθεί η μεγάλη πανελλαδική σύσκεψη στα Μάλγαρα.

Σήμερα συνεδριάζουν τοπικά συντονιστικά όργανα (όπως αυτό της Νίκαιας στη Λάρισα) για να διαμορφώσουν τις προτάσεις που θα κατατεθούν στην πανελλαδική συνάντηση. Η σημερινή μέρα είναι ουσιαστικά «γέφυρα» για την επόμενη μεγάλη απόφαση.

Η τάση που επικρατεί στα περισσότερα μπλόκα είναι η κλιμάκωση των κινητοποιήσεων από την ερχόμενη εβδομάδα. «Tα μπλόκα της Θεσσαλίας είναι τα πιο θετικά προσκείμενα στην ιδέα της καθόδου»

Μιλώντας στο in, ο Δημήτρης Μόσχος, ο πρόεδρος Συνδέσμου Ελλήνων Κτηνοτρόφων, αναφέρει: Υπάρχουν διάφορες προτάσεις που συζητούν αυτή τη στιγμή μεταξύ τους οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι ενόψει της πανελλαδικής σύσκεψης στα Μάλγαρα την Κυριακή 4 Ιανουαρίου.

«Μια πρόταση που συζητείται πολύ καιρό είναι από τις 7 Ιανουαρίου να προχωρήσουμε σε ολικό black out όλων των οδικών αρτηριών με αποκλεισμούς για όλα τα οχήματα τα φορτηγά και να μην περνάει δηλαδή τίποτα. Συζητείται επίσης ο αποκλεισμός των εμπορικών λιμανιών σε Θεσσαλονίκη, Βόλο, Πάτρα, Ηγουμενίτσα. Συζητάμε και κάθοδο τρακτέρ στο Σύνταγμα αλλά αυτό είναι λιγότερο πιθανό σενάριο», προσθέτει ο ίδιος.

Η Βενεζουέλα κατηγόρησε τις ΗΠΑ για επιθέσεις εναντίον πολιτικών και στρατιωτικών εγκαταστάσεων


Oι Ηνωμένες Πολιτείες φαινεται να προσπαθούν να ανατρέψουν την κυβέρνησή της Βενεζουέλας και να αποκτήσουν πρόσβαση στα τεράστια πετρελαϊκά αποθέματα της χώρας, μέσω κυρώσεων και στρατιωτικών πιέσεων.

Ισχυρές εκρήξεις και έντονοι θόρυβοι, που παραπέμπουν σε υπερπτήσεις αεροπλάνων, ακούστηκαν νωρίς σήμερα το πρωί στο Καράκας, την πρωτεύουσα της Βενεζουέλας, γύρω στις 02:00 τοπική ώρα (08:00 ώρα Κύπρου), όπως διαπίστωσε δημοσιογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου.

Αυτόπτες μάρτυρες ανέφεραν στο Reuters ότι οι εκρήξεις προκάλεσαν διακοπή της ηλεκτροδότησης σε νότια περιοχή της πόλης, κοντά σε μεγάλη στρατιωτική βάση, ενώ ήταν ορατή και στήλη καπνού. Οι κρότοι συνεχίζονταν και γύρω στις 02:15 (08:15 ώρα Κύπρου).

«Η μία από τις εκρήξεις ήταν τόσο ισχυρή που τα παράθυρα του σπιτιού μου έτρεμαν», δήλωσε η ανταποκρίτρια του CNN en Español, Οσμάρι Ερνάντες.
Η εμπλοκή των ΗΠΑ και η αντίδραση της Βενεζουέλας

Σύμφωνα με το CBS, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ ενημερώθηκαν για τις εκρήξεις και τις υπερπτήσεις αεροσκαφών. Ο Λευκός Οίκος και το Πεντάγωνο δεν απάντησαν άμεσα σε αιτήματα σχολιασμού από το Reuters.

Τετάρτη 24 Δεκεμβρίου 2025

Μπέρτολντ Μπρεχτ: Φτάνουν Χριστούγεννα λοιπόν!


Μπέρτολντ Μπρεχτ

Φτάνουν Χριστούγεννα λοιπόν!
Παραμονή κι εμείς σαν όλους ετοιμάσαμε γιορτή.
Μα δεν είν’ άνετα σαν φάτνη εδώ μέσα:
Μπαίνει το κρύο από παντού, δεν έχει μπέσα.

Χριστούλη, κόπιασε, γεννήσου αν θες, μα κοίτα:
Σου στρώσαμε, δεν έχει τζάκι όμως και πίττα.
Τρέμουμε κι όλοι αγκαλιαζόμαστε σφιχτά
σαν τους πρωτόγονους σε σκοτεινή σπηλιά.

Το χιόνι πέφτει στο κορμί μας, το παγώνει•
το χιόνι εισβάλει στην καλύβα και σαρώνει.
Κόπιασε, χιόνι, μπες, θα βρεις φίλους εδώ:
Κι εμάς μας έδιωξαν από τον ουρανό.

Κρασί ζεσταίνουμε, παλιό και δυνατό•
κάνει καλό με τέτοιον άγριο καιρό.
Ζεστό κρασί, ξύλα στην πόρτα καρφωμένα.
Έξω, ουρλιάζουνε αγρίμια θυμωμένα.

Οι στοχαστικές καινοτομίες του Αναξίμανδρου



Αναξίμανδρος: Πώς νοείται ο κόσμος;

Γεννήθηκε γύρω στο 610 π.Χ. στη Μίλητο και πέθανε γύρω στο 550 π.Χ. στη Μίλητο. Σε τούτη την πόλη τον 6ο αιώνα π.Χ. άρχισε να πρωτο-διαμορφώνεται μια στοχαστική ανάδυση των ελληνικών επιστημών, με πρωταγωνιστές τους τρεις διανοητές[1]: τον Θαλή, του Αναξίμανδρο και τον Αναξιμένη. Χρονολογικά αλλά και σημασιολογικά ο Αναξίμανδρος βρίσκεται στο επίκεντρο. Ποιος είναι ο Αναξίμανδρος; Είναι ένας από τους πρώτους θεμελιωτές του φιλοσοφικού στοχασμού και της επιστήμης. Λογίζεται μαθητής του Θαλή και διάδοχός του ως προς τη στοχαστική διερεύνηση της βαθύτερης αρχής ή ουσίας της υλικής πραγματικότητας. Ασχολήθηκε ενεργά με τα κοινά της πόλης του και κατόρθωσε να συνδυάσει στοχαστικό βλέμμα και σκεπτόμενη δράση. Είναι αλήθεια πως με βάση το πνεύμα της εποχής εκείνης η διάθεση για στροφή από τον μύθο στον Λόγο προέκυπτε, ως επί το πλείστον, από υπαρκτές πρακτικές και υλικές ανάγκες. Ο Αναξίμανδρος ακολουθεί εν πολλοίς αυτό το πνεύμα και στρέφει, πρωτίστως, τη στοχαστική του προβληματική στη διερεύνηση της προέλευσης του κόσμου. Σε αντίθεση με τον (Ησιόδειο) μύθο, στην γενεαλογική κοσμογονία του οποίου η δημιουργία του κόσμου και η κυριαρχία του κόσμου διασπώνται, ο Αναξίμανδρος ενώνει αυτά τα δυο μεγέθη.

Σύμφωνα με τον Νίτσε, η μορφή του Αναξίμανδρου ομιλεί προς εμάς τη γλώσσα της ευκρίνειας[2]. Στη συνάφεια τούτη, η σκέψη του, αποφθεγματικά διατυπωμένη με έναν αστραφτερό λόγο, «αποτελεί ορόσημο στο μονοπάτι της ύψιστης σοφίας»[3]. Στα κύρια ενδιαφέροντά του συγκαταλεγόταν μια καθολική σύλληψη της φυσικής εξέλιξης του κόσμου. Προς αυτή την κατεύθυνση επιχείρησε να συλλέξει όλη τη διάσπαρτη εμπειρία της εποχής του και με το λεπτό φιλο-σοφικό του αισθητήριο να εξοικειώσει την πόλη με τον κόσμο της τάξης και της συγκεκριμένης εξήγησης ή κατανόησης των πραγμάτων. Στον τομέα των κοσμολογικών και ιστορικο-γεωγραφικών του μελετών και με βάση τα υλικά πρωταρχικά στοιχεία, διατύπωσε την υπόθεση για την προέλευση της ζωής από το υλικό της περιβάλλον και εντός αυτού· στην αναλογία τούτη ασχολήθηκε και με τη δομή του σύμπαντος. Το συνολικό του εγχείρημα δείχνει ότι ο Έλληνας διανοητής δεν εκχωρεί στο θεϊκό στοιχείο κανένα υπέρ το φυσικό σύμπαν του ανθρώπου μετα-φυσικό πεδίο αυτόνομης δράσης. Έτσι, πέραν κάθε τελεολογίας και μετα-φυσικής περίσφιξης, καλλιεργεί έναν φιλο-σοφικό στοχασμό, που ταυτίζει την «αρχή» της παγκόσμιας διαδικασίας, από την οποία προκύπτουν τα πάντα, με τη «δύναμη» που διέπει τον κόσμο. Αλλά τι είναι η ἄρχή; Ο Αναξίμανδρος την αποκαλεί ἄπειρον. Πρόκειται για το «αρχέγονο έδαφος όλων των πραγμάτων», που δημιουργεί και κυβερνά τον κόσμο: είναι απροσδιόριστο στην έκτασή του, αλλά πάνω απ' όλα στην ουσία του· είναι το ποσοτικά και ποιοτικά απροσδιόριστο ως υπο-κείμενο της αεί κινούμενης ζωής και φύσης.

Τρίτη 23 Δεκεμβρίου 2025

Οι αγρότες ξεσηκώνονται και στην Πολωνία – Μπλόκα κατά της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur

Από iskra

Οι Πολωνοί αγρότες ετοιμάζονται για μαζικές κινητοποιήσεις κατά της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, προειδοποιώντας για κατάρρευση των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων, αθέμιτο ανταγωνισμό και απώλεια επισιτιστικής ασφάλειας

Οι Πολωνοί αγρότες αποφάσισαν να προχωρήσουν σε κινητοποιήσεις κατά της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur, όπως ανακοίνωσε η All-Polish Farmers Protest (OPPR), σύμφωνα με το RIA Novosti.
Η Mercosur αποτελεί κοινή αγορά χωρών της Νότιας Αμερικής και περιλαμβάνει την Αργεντινή, την Ουρουγουάη, την Παραγουάη, τη Βραζιλία και τη Βολιβία. Αντιπροσωπεύει περίπου 250 εκατομμύρια ανθρώπους και πάνω από το 75% του συνολικού ΑΕΠ της ηπείρου.
Οι διαμαρτυρίες έχουν προγραμματιστεί για τις 30 Δεκεμβρίου. Οι αγρότες υποστηρίζουν ότι η εμπορική συμφωνία συνιστά άμεση απειλή για την πολωνική γεωργία, την επισιτιστική ασφάλεια και το μέλλον των πολωνικών αγροκτημάτων.
Προειδοποιούν επίσης για άνισα πρότυπα παραγωγής, κατάρρευση των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων και έλλειψη ουσιαστικής προστασίας για τους Ευρωπαίους αγρότες.
«Στις 30 Δεκεμβρίου θα ξαναβγούμε στους δρόμους για να αναγκάσουμε το Sejm (Κάτω Βουλή της Πολωνίας) να καλέσει την κυβέρνηση να αντιταχθεί ξεκάθαρα και κατηγορηματικά στη συμφωνία ΕΕ–Mercosur», δήλωσε ο εκπρόσωπος της OPPR Krzysztof Olejnik.
Οι αγρότες έχουν ήδη επιχειρήσει να μπλοκάρουν τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου μεταξύ των χωρών της Mercosur και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μετά την αποτυχία αυτής της προσπάθειας, ο Πολωνός πρωθυπουργός Donald Tusk δεσμεύτηκε ότι θα επιβάλει εθνικές ποσοστώσεις και δασμούς, σε περίπτωση υπερβολικών εισαγωγών τροφίμων από τις χώρες της Mercosur.

Σουδάν στο Συμβούλιο Αφαλείας του ΟΗΕ: Μια ευκαιρία για τέλος στη βία


Kosmodromio

Ο Καμίλ Ίντρις ζητά τη στήριξη του Συμβουλίου Ασφαλείας για κατάπαυση του πυρός και αφοπλισμό των RSF, ενώ οι συγκρούσεις και η ανθρωπιστική κρίση συνεχίζονται.
Νεαρή γυναίκα από το Ελ Φασέρ σε καταυλισμό εκτοπισμένων στην περιοχή του Νταρφούρ
Το μοιράζομαι:

Σχέδιο για τον τερματισμό του σχεδόν τριετούς εμφυλίου στο Σουδάν, παρουσίασε, χθες Δευτέρα, ο πρωθυπουργός της χώρας Καμίλ Ίντρις στο Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών καλώντας τα μέλη του να σταθούν «στη σωστή πλευρά της Ιστορίας» και να στηρίξουν την πρωτοβουλία, την ώρα που οι συγκρούσεις συνεχίζονται στην πολύπαθη χώρα.

Η πρόταση περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός υπό την εποπτεία του ΟΗΕ, της Αφρικανικής Ένωσης και του Αραβικού Συνδέσμου, καθώς και αφοπλισμό και απόσυρση των παραστρατιωτικών Δυνάμειων Ταχείας Υποστήριξης (RSF) από τα εδάφη που ελέγχουν.

Ο Ίντρις, που διορίστηκε από τον στρατό τον Μάιο, δεσμεύτηκε επίσης να οργανώσει ελεύθερες εκλογές μετά από μια μεταβατική περίοδο, προσθέτοντας ότι το σχέδιο προβλέπει και την επανένταξη στην κοινωνία των μαχητών της RSF που δεν εμπλέκονται σε εγκλήματα πολέμου.

Από την πλευρά των παραστρατιωτικών των RSF δεν υπήρξε άμεσα αντίδραση, ωστόσο θεωρείται ιδιαίτερα απίθανο να δεχθούν την πρόταση, την ίδια ώρα που οι μάχες συνεχίζονται, με τον σουδανικό στρατό να ανακοινώνει ότι ανακατέλαβε πόλη νοτιοδυτικά της αλ-Ραχάντ, στην επαρχία του Βόρειου Κορντοφάν.

Οι γυναίκες, πεδίο μάχης του ισλαμισμού

από Άρδην - Ρήξη 23 Δεκεμβρίου 2025

Έργο της Boushra Almutawakel (φωτογράφος από την Υεμένη) που φωτογράφισε τον εαυτό και την κόρη της να εξαφανίζονται, σταδιακά, κάτω από πολλές στρώσεις μαύρου υφάσματος.

Απόσπασμα από το βιβλίο της Razika Adnani, Να απαλλαγούμε από τον ισλαμισμό, σε μετάφραση της Χριστίνας Σταματοπούλου (Εναλλακτικές Εκδόσεις).

Ποτέ στην σύγχρονη ιστορία η σχέση ανάμεσα στον ισλαμισμό και τις γυναίκες δεν είχε αποτυπωθεί με τόση ακρίβεια όσο με την εξέγερση των Ιρανών γυναικών και την πίεση που υφίστανται, όπως και οι άνδρες που τις στηρίζουν, από την ισλαμική εξουσία, και με τη δραματική κατάσταση των γυναικών του Αφγανιστάν, μετά την επιστροφή στην εξουσία των Ταλιμπάν, οι οποίοι θέλουν να τις αποκλείσουν από το ανθρώπινο γένος και να τις υποβιβάσουν σε σώματα που παράγουν παιδιά. Αυτή η εξευτελιστική μεταχείριση των γυναικών στις μουσουλμανικές κοινωνίες δεν αφορά μόνο τους Ταλιμπάν ή τους μουλάδες. Εκτός από τις χώρες που έχουν διαχωρίσει την πολιτική από τη θρησκεία, όπως η Τουρκία, το Αζερμπαϊτζάν και η Αλβανία, όλες οι χώρες με μουσουλμανική πλειοψηφία έχουν θεσπίσει, για την οργάνωση της οικογένειας, νόμους που προέρχονται από το μουσουλμανικό Δίκαιο, το αποκαλούμενο σαρία. Πρόκειται για ένα νομικό σύστημα που θεσπίστηκε μεταξύ του 8ου και του 10ου αιώνα και που καθιστά τις γυναίκες κατώτερα όντα που εξαρτώνται από τους άνδρες, στους οποίους επιφυλάσσει ένα ανώτερο καθεστώς.
Στην υποσαχάρια Αφρική, αν και ορισμένες χώρες επιθυμούν να θεωρούνται κοσμικές, έχοντας ενσωματώσει τον κοσμικό χαρακτήρα στο σύνταγμά τους, όπως η Σενεγάλη (άρθρο 1) και το Μαλί (άρθρο 30), η σαρία διέπει τις σχέσεις μεταξύ γυναικών και ανδρών. Σχεδόν όλοι οι μουσουλμάνοι είναι πολύ αυστηροί όσον αφορά την εφαρμογή των κανόνων της σαρία σε θέματα που αφορούν την οικογένεια και, συνεπώς, τις γυναίκες και τις σχέσεις τους με τους άνδρες. Οι γυναίκες είναι πανταχού παρούσες στον θρησκευτικό λόγο και οι πιο αυστηροί και αρχαϊκοί νόμοι που αυτός θεσπίζει αφορούν πάντα τις γυναίκες.