Το Σάββατο 16 Σεπτέμβρη του 1989 ξεσπά οργανωτική κρίση στην ΚΝΕ, μετά τη δημόσια διαφοροποίηση της μειοψηφίας των 5 μελών του Γραφείου του ΚΣ με δήλωση στο «Ριζοσπάστη», ενέργεια που είχε την κάλυψη της ηγεσίας του ΚΚΕ. Αφορμή ήταν οι φεστιβαλικές εκδηλώσεις της Οργάνωσης Σπουδάζουσας Θεσσαλονίκης της ΚΝΕ. Φυσικά η αιτία δεν ήταν ένα δευτερεύον οργανωτικό ζήτημα, αλλά οι ισχυρές διαφωνίες στους κόλπους της ΚΝΕ για τις πολιτικές επιλογές της ηγεσίας του ΚΚΕ, τη συγκρότηση του Συνασπισμού της Αριστεράς και της Προόδου, καθώς και τη συμμετοχή στην κυβέρνηση Τζαννετάκη, αλλά και την στήριξη και μάλιστα χωρίς επιφυλάξεις της Περεστρόικα του Γκορμπατσώφ στην ΕΣΣΔ.
Το απόγευμα της ίδιας μέρας ο Γιώργος Γράψας, γραμματέας τότε του ΚΣ της ΚΝΕ, μίλησε όπως ήταν προγραμματισμένο στο 15ο Φεστιβάλ ΚΝΕ-Οδηγητή στην Αθήνα. Δίνοντας δημόσια με την ομιλία του το στίγμα των αναζητήσεων στην ΚΝΕ και των διαφωνιών με την ηγεσία, ο Γ. Γράψας σηματοδότησε την απαρχή της ανταρσίας της ΚΝΕ. Σχολιάζοντας την ομιλία του Γ. Γράψα, ο σκηνοθέτης Θ. Αγγελόπουλος είχε δηλώσει: «Εύχομαι οι δονήσεις στο εσωτερικό της ΚΝΕ να γίνουν γόνιμος διάλογος και να μη σταματήσουν με παρεμβάσεις».