Σάββατο 24 Οκτωβρίου 2026

Fr. Nietzsche: περί της μαγείας του ακραίου


Friedrich Nietzsche 1844-1900

Η φιλοσοφία του Nietzsche και η μαγεία του ακραίου:

Ερμηνείες και παρερμηνείες

§1. Συνιστά κοινό τόπο η παραδοχή ότι η μορφή και ο στοχασμός του Φρίντριχ Νίτσε αποτελούν κεντρικό αστερισμό στη φιλοσοφική κουλτούρα και, ευρύτερα, σε όλα σχεδόν τα πνευματικά κινήματα της νεωτερικότητας. Πρόκειται, εν τοις πράγμασι, για τον φιλόσοφο εκείνο που τροφοδότησε, στον μέγιστο βαθμό, τη σύγχρονη ευρωπαϊκή σκέψη. Μπορεί πιθανόν κάποιος να διαφωνεί με τούτες ή εκείνες τις ριζοσπαστικές ιδέες του Νίτσε, ή ακόμη και να συναντά στον φιλοσοφικό του δρόμο κακοποιημένες, διαστρεβλωμένες και ιδεολογικά καπηλευμένες "ερμηνείες" του έργου του —οι οποίες εκπορεύθηκαν κυρίως από την παρερμηνεία της αφοριστικής του γραφής και την έντονη πολεμική του απέναντι στις καθεστηκυίες αξίες. Δεν μπορεί όμως να αρνηθεί την απαράμιλλη νιτσεϊκή τομή: η σύγχρονη φιλοσοφική αναζήτηση θα παρέμενε ολοκληρωτικά και ανεπανόρθωτα ακρωτηριασμένη δίχως την καταλυτική, ανατρεπτική και γόνιμη παρουσία του. Ο Νίτσε δεν αποτελεί απλώς ένα ιστορικό κεφάλαιο, αλλά το ίδιο το οντολογικό μεταίχμιο που αναπροσανατόλισε τη νεωτερική συνείδηση.

Η Γαλλία και οι κύκλοι της φωτιάς

 του Θανάση Σκαμνάκη


Η προσοχή μας είναι στραμμένη στη Γαλλία αυτές τις μέρες. Όπου δοκιμάζονται οι αντοχές ενός δυναμικού και ελπιδοφόρου κινήματος, αλλά και τα όρια ενός συστήματος που συστήνεται ως δημοκρατικό και που έχει εγκαταλείψει εδώ και καιρό τα δημοκρατικά προσχήματα ωστόσο τώρα διαλύει και τις τελευταίες αυταπάτες περί δημοκρατίας, κηρύσσοντας ουσιαστικά στρατιωτικό νόμο, όχι για να προστατεύσει τους πολίτες και την πατρίδα, όπως ισχυρίζεται, αλλά για να αποτρέψει την κλιμάκωση των κινητοποιήσεων. Ίσως αυτοί ξέρουν καλύτερα εκείνο για το οποίο το ίδιο το κίνημα αμφιβάλλει, τη δύναμη και την απειλή που συνιστά ο εξεγερμένος λαός, όχι μόνο στο παρόν αλλά και στο άμεσο μέλλον, καθώς δεν έχουν να προτείνουν πλέον κάποια σοβαρή ιδέα υπεράσπισης του συστήματός τους, και το μόνο επιχείρημα είναι η απελπισία: η αστυνομία και το δεν υπάρχει εναλλακτική.

Εδώ έχουμε να κάνουμε με ένα κίνημα το οποίο με πρωτοφανή ένταση θέτει τα ασφυκτικά ερωτήματα του κόσμου μας. Του κόσμου των τεράστιων ανισοτήτων οι οποίες μεγαλώνουν κάθε μέρα που περνάει, της περιθωριοποίησης μεγάλων τμημάτων των κάτω τάξεων, της εχθρότητας απέναντι στους ξένους αλλά και στους «ξένους» της δικής μας αυλής. Όπου οι τσάντες Ερμές των 50.000 ευρώ κυκλοφορούν δίπλα στους άστεγους που ζητούν ένα ευρώ για να περάσουν την ημέρα. Όπου οι νέοι με τα πτυχία, τα μεταπτυχία και τα διδακτορικά ψάχνουν αγωνιωδώς μια δουλειά με τον κατώτερο μισθό. Όπου ανακοινώνονται κόστη δισεκατομμυρίων για να εξοπλιστούν οι στρατοί σε πολεμικά σχέδια που δεν αφορούν τους λαούς, αλλά οι σχολικές αίθουσες καταρρέουν γιατί δεν υπάρχουν λεφτά.