![]() |
| Philip S. Golub |
«Μια επίμονη κρίση αποτελεί δοκιμασία: οι ισχυροί την ξεπερνούν, οι αδύναμοι υποκύπτουν. Το κέντρο δεν καταρρέει ύστερα από κάθε πλήγμα. Το αντίθετο... Εδώ και μερικά χρόνια ζούμε μια παγκόσμια κρίση που διαγράφεται σοβαρή και παρατεταμένη. Εάν η Νέα Υόρκη υπέκυπτε κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας - κάτι που δεν πιστεύω καθόλου -, ο κόσμος θα έπρεπε να βρει ή να εφεύρει ένα νέο κέντρο. Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες αντέξουν (...), μπορούν να βγουν ισχυρότερες από τη δοκιμασία, καθώς οι άλλες οικονομίες κινδυνεύουν να υποφέρουν πολύ περισσότερο λόγω των αντιξοοτήτων της συγκυρίας που διανύουμε».
Να τι έγραφε ο ιστορικός Φερνάν Μπροντέλ το 1977 [1] σε μια μελέτη του για τις αργές κινήσεις αποκέντρωσης και συγκέντρωσης στο εσωτερικό της ευρωπαϊκής οικονομίας και του κόσμου από τον 14ο αιώνα και, στη συνέχεια, της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα. Τόσο οι φυγόκεντρες όσο και οι κεντρομόλες τάσεις προκλήθηκαν από «παρατεταμένες κρίσεις της γενικής οικονομίας».
Τα πορίσματά του δεν έχουν διαψευστεί έκτοτε. Ούτε κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007 - 2008 το κέντρο κατέρρευσε, ακόμη κι αν η διεθνής πρωτοκαθεδρία των ΗΠΑ, που είχε ήδη πληγεί από τους πολέμους της δεκαετίας του 2000, υποχώρησε ακόμη περισσότερο.
Θα πρέπει άραγε να θεωρήσει κάποιος ότι αυτή τη φορά οι ΗΠΑ θα εξαντληθούν από την πανδημία της Covid-19 και ότι η Κίνα, με το ισχυρό αναπτυξιακό κράτος - ατμομηχανή, θα καταφέρει να επωφεληθεί από μια τόσο πρωτόγνωρη κρίση; Ορισμένοι παρατηρητές το υποστηρίζουν μπροστά στην τεράστια βλάβη που έχει προκληθεί στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού από μια ανεπαρκή κυβέρνηση, αλλά και από ένα οικονομικό και κοινωνικό σύστημα που πάσχει.
Η κρίση θα μπορούσε να επιταχύνει τη μεταβολή των ισορροπιών μεταξύ Ανατολής και Δύσης, φαινόμενο που είναι δομικό, αλλά τα πλεονεκτήματα και τα αδύναμα σημεία των ΗΠΑ και της Κίνας δεν προοιωνίζονται την ανατροπή. Πιο πιθανή θα ήταν η αναδιάρθρωση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος προς την κατεύθυνση του εντονότερου κατακερματισμού και της όξυνσης των αντιπαλοτήτων.















