Σε κάθε σύγκρουση σε κάθε θερμό πολεμικό επεισόδιο υπάρχουν «παράπλευρες απώλειες», δηλαδή θάνατοι και τραυματισμοί αμάχων και από τις δυο πλευρές.
Και ο νόμος του πολέμου λέει πως τέτοιες απώλειες πρέπει όσο το δυνατόν να περιορίζονται και πως οι θυσίες ανθρώπων που καμιά σχέση δεν έχουν με την ενεργό σύγκρουση αποτελεί έγκλημα πολέμου, έγκλημα κατά της ανθρωπότητας σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
Ανέκαθεν υπήρχε η ηθική του πολέμου και στα πιο μαύρα χρόνια που αγκάλιαζε νίκες και ήττες. Η βία πάντα στρεφόταν ενάντια στη βία και ως εκ τούτου αποκτούσε ‘’νομιμότητα’’. Ποτέ δεν στρεφόταν σε άοπλους και γυναικόπαιδα. Και μονάχα το ναζιστικό πάνθεο ακύρωσε αυτή την ενότητα με τα εκατομμύρια των αθώων θυμάτων που προκάλεσε.
«Νάζα είναι ο στρατιωτικός όρος που χρησιμοποιεί ο στρατός του Ισραήλ για να υπολογίζει τις «παράπλευρες απώλειες». Και με βάση αυτόν τον όρο κανείς Παλαιστίνιος δεν είναι θύμα γιατί κανείς δεν είναι αθώος ανεξάρτητα από το αν είναι παιδί, ενήλικας ή γυναίκα.
Όλοι αξιολογούνται από τoυς αλγόριθμους της ΑΙ ως Νάζα! Τα δε ντρόουνς είναι βιντεοπαιχνίδια στα χέρια των στρατιωτών που όμως εξολοθρεύουν αμάχους, με τη Γάζα και τη Δυτική Όχθη να αποτελούν ένα απέραντο «εργοστάσιο στόχων».
Μετά από κάθε επέλαση του IDF η κατεχόμενη γη ερημώνει χωρίς ίχνος ζωής και πολιτισμού πάνω της.
Και οι στόχοι δεν επιλέγονται στο πεδίο της μάχης, όπως διδάσκει ο κανόνας του πολέμου, αλλά όταν επιστρέφουν αμέριμνοι στα σπίτια τους τότε που προκύπτουν τα περισσότερα θύματα!
Οι ισραηλινοί εκτελεστές (αξιωματικοί και στρατιώτες) ομολογούν πως οι ‘’παράπλευρες απώλειες’’ είναι κάτι που θέλουν τα μεγάλα κεφάλια πάνω απ’ αυτούς και πως αυτό που συντελείται στη Γάζα είναι όντως γενοκτονία».
Αυτά μοιράζονται σαν πληροφορίες στο θεατή που παρακολουθεί την ταινία – ντοκιμαντέρ Νάζα των Ισραηλινών Yuval Abraham και Rachel Szor. Μια ταινία αποκάλυψη για το πώς η απώλεια και οι δολοφονίες αμάχων γίνονται αποδεκτές συνέπειες και αποκτούν νομιμότητα στη βάση της στρατιωτικής αναγκαιότητας.
Και είναι εντυπωσιακό το πώς αυτοί οι δυο δημιουργοί φώτισαν την εσωτερική λειτουργία του ισραηλινού στρατιωτικού συμπλέγματος μέσα από τις ανώνυμες μαρτυρίες – εξομολογήσεις 24 αξιωματικών, μυστικών πρακτόρων και στρατιωτών του Ισραήλ.
Μια αφήγηση που αποκαλύπτει τη λογική που έχει η απώλεια αθώων Παλαιστινίων (γυναικών και παιδιών), ζωών που δεν αποτελούν εμπόδιο στην πραγματοποίηση μιας εφόδου αλλά αντίθετα ενσωματώνoνται στον αρχικό σχεδιασμό της.
Και αυτή η ‘’νομιμοποίηση’’ του τρόμου και της άκριτης δολοφονίας δεν σημαίνει την παραμικρή συνέπεια για τους θύτες. Ένα αδιανόητο φαινόμενο που αντιμετωπίζεται σαν σταθερή καθημερινή στρατιωτική συνθήκη.
Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ δεν έχει να επιδείξει κινηματογραφικές αρετές, δεν σε συνεπαίρνει η αισθητική του. Σε ταράζει όμως μέχρις εσχάτων η ιστορία και η «ιδεολογία» του, εκείνη η αφοπλιστική ‘’λογική’’ του πολέμου που προκειμένου να «νικήσει» εξολοθρεύει με τη βούλα του νόμου γυναικόπαιδα.
Ο κινηματογραφικός φακός δεν εστιάζει στα θύματα, όπως συμβαίνει συνήθως, θύματα που έτσι κι αλλιώς παράγουν οίκτο και συμπόνια αλλά στρέφεται στους ‘’ανώνυμους’’ θύτες, σε αυτούς που έχουν αναλάβει βάσει σχεδίου την επιχείρηση εξολοθρεμού της Γάζας.
Με πλάνα που περιορίζονται στις ταράτσες των οικοδομημάτων του Ισραήλ, με τα πρόσωπα να παραμένουν στο σκοτάδι, με θολωμένα τα ίδια τους τα γράμματα για λόγους προστασίας, αλλά που ταυτόχρονα αποκτούν μια ξεχωριστή κινηματογραφική αξία σαν εξπρεσιονιστικές σκιές μέσα στο κάδρο.
Ένοχες σκιές που συχνά από τους δημιουργούς αφήνονται στη σιωπή όταν μεσολαβούν οι άβολες, οι‘ ’δύσκολες’’ ερωτήσεις.
Όχι, δεν είναι η πολύπαθη Γάζα η ηρωίδα, αλλά η ταράτσα της εξομολόγησης των στρατιωτικών του Ισραήλ με τα παραδίπλα διαμερίσματα της πόλης όπου οι ένοικοι συνεχίζουν την αμέριμνη καθημερινότητά τους λίγα μόλις χιλιόμετρα από τις τάφρους του αίματος.
Και αυτές οι ‘’εξομολογήσεις’’ των θυτών φορές φέρνουν το θεατή σε κατάσταση ασφυξίας. Ασφυξία για λίγο αέρα, λίγο οξυγόνο απ’ αυτό το ομολογούμενο ολοκληρωτικό τελετουργικό του αφανισμού και του θανάτου.
Άλλωστε τι να πει η αισθητική και η κινηματογραφική γλώσσα όταν απέναντί στο φακό κάθονται πρόσωπα που στάζουν αίμα; Εκεί ο δημιουργός σηκώνει τα χέρια ψηλά και αφήνει την ιστορία να αφηγηθεί από μόνη της. Ιστορία γεμάτη από πρόσωπα κατά τα λοιπά ‘’σεβαστά’’ που σκουπίζοντας το αίμα από το πρόσωπο μπορούν να προσέρχονται σαν καλοί χριστιανοί για ‘’θεία κοινωνία’’.
Η παρακολούθηση αυτής της ταινίας σε δοκιμάζει σε φέρνει στα όριά σου, λες και κάθεσαι σε αναμμένα καρφιά. Γιατί αυτό που βλέπεις δεν είναι μυθοπλασία, δεν απολαμβάνεις ένα δόκιμο σενάριο αλλά μια πραγματικότητα βγαλμένη από νοσηρές φαντασίες.
Βγαίνεις από την κινηματογραφική αίθουσα φορτωμένος ενοχή ή σαν να έχεις φάει γερή γροθιά στο στομάχι. Μια ιστορική μοναξιά και μελαγχολία σε κατακλύζει καθώς συνειδητοποιείς πως το πολύ – πολύ ανήκεις κι εσύ στα εκατομμύρια που συμπάσχουν ένα λαό έρμαιο στις ορέξεις των ‘’αγγέλων του θανάτου’’.
Αλλά καθώς βυθίζεσαι στη βουή της πόλης θέλεις να ψάξεις κι εσύ στα χαλάσματα μπας και ακούσεις τη σβησμένη φωνή της μικρής Σαΐντ για να γεμίσει με χρώμα το γκρίζο, το γκρίζο που ζούμε.
Το συγκεκριμένο ντοκιμαντέρ κέρδισε το «Ειδικό βραβείο της επιτροπής» στο πρόσφατο κινηματογραφικό φεστιβάλ στη Μόστρα της Βενετίας που το χειροκρότησε όρθια για 24 συνεχόμενα λεπτά!
Ένα φιλμικό γεγονός, μια ταινία ντοκουμέντο που την τέμνουν οριζόντια και κάθετα τα κάδρα με τις φωτοσκιάσεις μιας εφιαλτικής ατμόσφαιρας που ενσωματώνει τον πυρήνα του πολιτικού στρατιωτικού και κοινωνικού κλίματος του Ισραήλ των ημερών μας.
Ένα κλίμα ποτισμένο από εκτελεστές δολοφόνους που στην απολογία τους ψιθυρίζουν «πρέπει να εμπιστεύεσαι και να εκτελείς ό,τι λέει το σύστημα» ή «δεν μπορώ να κάνω αλλιώς», όπως ακριβώς λέει «Ο δράκος του Ντίσελντορφ» του σπουδαίου Φριτς Λανγκ το 1931, προμηνύοντας και νομιμοποιώντας τη σύγχρονη ναζιστοποίηση ενός κράτους – δολοφόνου.
https://kommon.gr/politismos/item/32746-naza-mia-pragmatikotita-proion-nosiris-fantasias-tou-sarantou-fragkou
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου