Τους τελευταίους μήνες έχω διαβάσει μία σειρά από αισιόδοξες εκτιμήσεις για την προοπτική της Ευρώπης. Παραδόξως, ωστόσο, σε καμία από αυτές τις εκτιμήσεις δεν αναφέρεται πως η γερμανική φόρμουλα της ανάκαμψης μέσω της ύφεσης και του πόνου δεν έχει καμία πιθανότητα να λειτουργήσει.
Το αισιόδοξο είναι πως αυτή η αποτυχία –ιδίως μία διάλυση του ευρώ- θα είναι καταστροφή για όλους, συμπεριλαμβανομένων και των Γερμανών, και ότι αυτό το ενδεχόμενο θα ωθήσει του ευρωπαίους ηγέτες να κάνουν ο,τι χρειάζεται για να αποφευχθεί αυτό το τέλος.
Ελπίζω αυτή η σκέψη να επαληθευτεί. Αλλά κάθε φορά σκέφτομαι τον Norman Angell. Ποιος είναι αυτός;
Το 1910 ο Angell δημοσίευσε ένα διάσημο βιβλίο με τίτλο «The Great Illusion» (Μεγάλες Ψευδαισθήσεις) υποστηρίζοντας ότι ο πόλεμος δεν έχει πια κανένα νόημα να γίνεται. Το εμπόριο και η βιομηχανία, τόνισε, και όχι η εκμετάλλευση και η υποτέλεια των λαών, είναι τα κλειδιά για τον πλούτο των χωρών, έτσι δεν υπάρχει κανένας λόγος να γίνει πόλεμος, πόσο μάλλον όταν χρειάζονται τεράστια δαπάνες για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις.



