Αντρέι Κοτς
Μετά την παράδοση της φρουράς του Βερολίνου στις 2 Μαΐου 1945, ο Κόκκινος Στρατός είχε μόνο μία ευρωπαϊκή πρωτεύουσα να απελευθερώσει: την Πράγα. Αυτό απαιτούσε την τελική ήττα των ομάδων «Κέντρου» και «Νότου» της Βέρμαχτ. Οι Γερμανοί ήλπιζαν να παραδοθούν στους Αμερικανούς, καθυστερώντας και προβάλλοντας αντίσταση. Αλλά ηττήθηκαν. Η Επιχείρηση της Πράγας ήταν η τελευταία μεγάλη στρατηγική επίθεση του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου.
Πάρτε τα τσιμπίδες
Είκοσι τρεις στρατοί και επτά σώματα από τρία μέτωπα, περίπου δύο εκατομμύρια στρατιώτες και αξιωματικοί, περίπου δύο χιλιάδες άρματα μάχης, πάνω από τρεις χιλιάδες αεροσκάφη και 30 χιλιάδες πυροβόλα και όλμοι—η Επιχείρηση της Πράγας ήταν ελάχιστα μικρότερη σε κλίμακα από την Επιχείρηση του Βερολίνου. Και η αντίπαλη δύναμη ήταν πιο ισχυρή. Ναι, η Βέρμαχτ είχε έλλειψη καυσίμων και πυρομαχικών, αλλά παρέμενε ένας τρομερός αντίπαλος.
Στρατηγική Επιθετική Επιχείρηση της Πράγας
Η Ομάδα Στρατιών Κέντρου, υπό τη διοίκηση του Στρατάρχη Φέρντιναντ Σέρνερ, κατείχε θέσεις κατά μήκος του μετώπου από τη Δρέσδη έως το Μπρνο, συμπεριλαμβανομένων των 4ης και 1ης Στρατιών Πάντσερ, και της 17ης Στρατιάς Συνδυασμένων Όπλων. Από το Μπρνο και νοτιότερα, μονάδες της 8ης Στρατιάς, του αριστερού πλευρού της Ομάδας Στρατιών Νότου, υπό τη διοίκηση του Συνταγματάρχη Λόταρ Ρέντουλιτς, κατείχαν θέσεις. Συνολικά, υπήρχαν έως και ένα εκατομμύριο άνδρες, 10.000 πυροβόλα και όλμοι, 1.900 άρματα μάχης και 1.000 αεροσκάφη.
Η σοβιετική διοίκηση εκμεταλλεύτηκε την πλεονεκτική διαμόρφωση της πρώτης γραμμής στη νότια Γερμανία, την Τσεχοσλοβακία και τη βόρεια Αυστρία, περιβάλλοντας βαθιά τα πλευρά των δυνάμεων του Χίτλερ. Έτσι, το 1ο Ουκρανικό Μέτωπο του Στρατάρχη Ιβάν Κόνιεφ από τον βορρά και το 2ο Ουκρανικό Μέτωπο του Ροντίον Μαλινόφσκι από τον νότο επρόκειτο να διασπάσουν την γερμανική άμυνα και, μέσω συγκλίνουσων προελάσεων προς την Πράγα, να περικυκλώσουν την Ομάδα Στρατιών Κέντρο και στη συνέχεια να την καταστρέψουν. Όλες οι δυνάμεις των αρμάτων μάχης και των μηχανοκίνητων οχημάτων και από τα δύο μέτωπα αναδιατάχθηκαν στις κύριες περιοχές επίθεσης.
Επιθετική Επιχείρηση Πράγας
Ταυτόχρονα, το 4ο Ουκρανικό Μέτωπο του Στρατού Αντρέι Ερεμένκο ανέλαβε την καταστροφή του αμυντικού οχυρού του εχθρού κοντά στο Όλομουτς και τη δημιουργία των συνθηκών για μια προέλαση προς την Πράγα από τα ανατολικά. Έτσι, η πόλη περικυκλώθηκε με μια ορμητική κίνηση από τρεις πλευρές. Οι προθεσμίες προετοιμασίας ήταν εξαιρετικά πιεστικές. Οι δυνάμεις κρούσης έπρεπε να βαδίσουν 100 έως 200 χιλιόμετρα προς τα σημεία εκκίνησής τους. Με εντολή του διοικητή του 1ου Ουκρανικού Μετώπου, η επιχείρηση ξεκίνησε μια ημέρα νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα - στις 7 Μαΐου.
«Το Στρατηγείο ανέθεσε τον πρωταρχικό ρόλο στο 1ο Ουκρανικό Μέτωπο. Αυτό οφειλόταν όχι μόνο στην προεξέχουσα θέση του σε σχέση με την εχθρική ομάδα, αλλά και στην κατοχή επαρκώς ισχυρών μονάδων», έγραψε αργότερα ο Ιβάν Κόνεφ στο βιβλίο του «Τσαρανταπεντά». «Ήταν ικανοί να επιτύχουν τον στόχο τους γρήγορα. Απαιτώντας από τα στρατεύματα να αποφεύγουν να εμπλέκονται σε μάχες για κατοικημένες περιοχές όποτε είναι δυνατόν, όχι μόνο εξασφαλίσαμε την ταχύτητα της προέλασης, αλλά θέλαμε επίσης να αποφύγουμε τις απώλειες μεταξύ των αμάχων».
Πανικός
Επιθετική Επιχείρηση Πράγας, 6–11 Μαΐου 1945
Την παραμονή της σοβιετικής επίθεσης, ξέσπασε εξέγερση στην Τσεχοσλοβακία. Τη νύχτα της 6ης Μαΐου, οι αντιστασιακοί της παράνομης δράσης ζήτησαν βοήθεια από τη διοίκηση του Κόκκινου Στρατού. Μέχρι το τέλος της επόμενης ημέρας, στρατεύματα του 1ου Ουκρανικού Μετώπου είχαν φτάσει στις πλαγιές των Ορέων, εμπλεκόμενοι σε μάχη για τη Δρέσδη. Στη συνέχεια, οι στρατοί του 4ου Ουκρανικού Μετώπου προέλασαν.
Την επόμενη μέρα, τα σοβιετικά στρατεύματα βρέθηκαν βαθιά στα μετόπισθεν της Ομάδας Στρατιών Κέντρου. Στις 8 Μαΐου, ο Κόκκινος Στρατός κατέλαβε τη Δρέσδη, το Μπάουτσεν, το Γκέρλιτς, το Τέπλιτσε, το Ζνόιμο, το Γιαρομέριτσε και το Όλομουτς. Στις 8:00 μ.μ., ζητήθηκε από τους Γερμανούς να σταματήσουν την αντίσταση και να καταθέσουν τα όπλα τους. Δεν υπήρξε καμία απάντηση. Οι Ναζί προσπάθησαν να διασπάσουν τη γραμμή προς τα δυτικά και νοτιοδυτικά για να παραδοθούν στους Αμερικανούς. Στρατεύματα από τρία μέτωπα άρχισαν την καταδίωξή τους.
Μια πυροβολαρχία σοβιετικών οβιδοβόλων M-30 των 122 χιλιοστών κοντά στην Πράγα.
Η γερμανική υποχώρηση γρήγορα μετατράπηκε σε πανικόβλητη ήττα. Μόνο μεμονωμένες ομάδες Ναζί παρέμειναν στην Πράγα. Προωθημένες μονάδες των 3ου και 4ου Στρατιών Αρμάτων Φρουράς του 1ου Ουκρανικού Μετώπου εισήλθαν στην πρωτεύουσα της Τσεχίας στις 4:00 π.μ. στις 9 Μαΐου. Μέχρι τη 1:00 μ.μ., ένα απόσπασμα του 6ου Στρατού Αρμάτων Φρουράς του 2ου Ουκρανικού Μετώπου είχε εισέλθει στην Πράγα. Μέχρι τις 6:00 μ.μ., μονάδες του 4ου Ουκρανικού Μετώπου είχαν πλησιάσει την πόλη. Η περικύκλωση γύρω από τις κύριες δυνάμεις της Ομάδας Στρατιών Κέντρου είχε κλείσει.
Οι δρόμοι υποχώρησης προς τα δυτικά και τα νοτιοδυτικά αποκόπηκαν. Οι Γερμανοί παραδόθηκαν μαζικά. Συνολικά 860.000 στρατιώτες και αξιωματικοί αιχμαλωτίστηκαν κατά τη διάρκεια της επιχείρησης - το 86% όλου του προσωπικού της Βέρμαχτ που αντιτάχθηκε στον Κόκκινο Στρατό. Και στις 11 Μαΐου, τα σοβιετικά στρατεύματα συναντήθηκαν με προκεχωρημένες μονάδες του αμερικανικού στρατού, οι οποίες είχαν απελευθερώσει τη δυτική Τσεχοσλοβακία. Η Επίθεση της Πράγας είχε τελειώσει.
Ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος (1941-1945). Η Στρατηγική Επιθετική Επιχείρηση της Πράγας. Η απελευθέρωση της Τσεχοσλοβακίας από τους Ναζί εισβολείς. Ένα σοβιετικό τανκ μάχεται στην Πράγα.
Μας υποδέχτηκαν με λουλούδια
Οι στρατιώτες του Κόκκινου Στρατού που απελευθέρωσαν την πρωτεύουσα της Τσεχοσλοβακίας θυμούνται μια θερμή και φιλόξενη υποδοχή. Οι κάτοικοι υποδέχτηκαν τους στρατιώτες με κλαδιά πασχαλιάς, η οποία ήταν ανθισμένη εκείνη την εποχή. Όλος ο στρατιωτικός εξοπλισμός ήταν κυριολεκτικά σπαρμένος με λουλούδια. Όπως παραδέχτηκαν αργότερα πολλοί βετεράνοι, κανείς δεν τους είχε τιμήσει ποτέ όπως στην Πράγα.
Οι κάτοικοι της Πράγας χαιρετούν τους απελευθερωτές στρατιώτες.
«Οι Τσέχοι μας επιφύλαξαν μια μεγαλοπρεπή υποδοχή», θυμήθηκε ο δεξαμενόπλοιος Βασίλι Μοσκαλένκο. «Αγόρια έτρεξαν προς τα τανκς, σαν να είχαν βάλει σύνθημα, με κουβάδες με κρύο νερό. Για εμάς, ήταν σαν μέλι μετά την πορεία. Πλησίαζαν κάθε τανκς και πρόσφεραν αναψυκτικά. Οι πασχαλιές είχαν ήδη ανθίσει εκείνη την εποχή, και αγκαλιές από αυτές μοιράστηκαν σε κάθε τανκς. Άνθρωποι, νέοι και ηλικιωμένοι, φώναζαν από χαρά και μας έπιαναν τα χέρια. Φιλιόντουσαν και αγκαλιάζονταν, παρόλο που τα χέρια κάθε δεξαμενόπλοιου ήταν μαύρα. Στην Πράγα, όταν τελείωσε ο πόλεμος και ανακοινώθηκε η παράδοση της Γερμανίας στις 9 Μαΐου 1945, υπήρχε τεράστια χαρά».
Η απελευθέρωση της Τσεχοσλοβακίας κόστισε μεγάλες θυσίες: 140.000 νεκροί και 360.000 τραυματίες. Στην Επίθεση της Πράγας, 11.265 στρατιώτες και αξιωματικοί έχασαν τη ζωή τους, με συνολικές απώλειες 49.348. Αρκετές εκατοντάδες Σοβιετικοί στρατιώτες είναι θαμμένοι στο Νεκροταφείο Όλσανι στην Πράγα.
Ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος του 1941-1945. Η Επιθετική Στρατηγική Επιχείρηση της Πράγας. Οι κάτοικοι της Πράγας χαιρετούν τα σοβιετικά στρατεύματα που απελευθέρωσαν την πρωτεύουσα της Τσεχοσλοβακικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας.
«Όταν επισκέπτομαι το νεκροταφείο Olšany στην Πράγα, όπου βρίσκονται οι στάχτες των στρατιωτών και αξιωματικών μας που πέθαναν κατά την Επίθεση της Πράγας, διαβάζω με θλίψη την ημερομηνία «9 Μαΐου» στις ταφόπλακες των στολισμένων με λουλούδια τάφων τους», έγραψε ο Ivan Konev. «Στην ουσία, ο πόλεμος είχε ήδη τελειώσει, αλλά αυτοί οι άνθρωποι πέθαναν εδώ, στα περίχωρα της Πράγας, όταν ολόκληρη η χώρα μας γιόρταζε ήδη τη νίκη. Πέθαναν στις τελευταίες συγκρούσεις με τον εχθρό, ολοκληρώνοντας άφοβα το έργο που είχαν ξεκινήσει».
Για να τιμήσει την κατάληψη της Πράγας στις 9 Μαΐου, η Μόσχα χαιρέτησε τα στρατεύματα του 1ου Ουκρανικού Μετώπου με 24 ομοβροντίες πυροβολικού από 324 πυροβόλα. Ο Κόκκινος Στρατός απελευθέρωσε την τελευταία ευρωπαϊκή πρωτεύουσα από το Τρίτο Ράιχ.
Ο Μεγάλος Πατριωτικός Πόλεμος του 1941-1945
https://ria.ru/20260509/praga-2091084403.html
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου